Post przerywany zyskuje coraz większą popularność wśród osób poszukujących efektywnej metody na poprawę zdrowia i kondycji. W przeciwieństwie do tradycyjnych diet, nie skupia się na tym, co jesz, ale kiedy jesz. Na czym polega post przerywany i czy jest zdrowy? Metoda ta opiera się na cyklach jedzenia i głodzenia, a post przerywany efekty przynosi dzięki naturalnym procesom metabolicznym. W szczególności popularna metoda 16/8 przyciąga początkujących swoją prostotą.
Ten przewodnik wyjaśni post przerywany zasady, pomoże wybrać odpowiedni wariant i uniknąć typowych błędów podczas rozpoczynania tej przemiany stylu życia.
Czym jest post przerywany i jak działa?
Definicja postu przerywanego
Model żywieniowy znany jako intermittent fasting polega na naprzemiennym występowaniu okresów jedzenia i postu w określonym rytmie dobowym lub tygodniowym 1. W praktyce spożywasz posiłki wyłącznie w wyznaczonym przedziale czasowym, nazywanym oknem żywieniowym, oraz całkowicie powstrzymujesz się od przyjmowania kalorii poza tym okresem 2. Metoda koncentruje się na regulacji czasu spożywania pokarmów, nie narzucając konkretnego jadłospisu ani listy produktów zakazanych 1.
Podstawą skuteczności pozostaje wyraźne oddzielenie czasu spożywania posiłków od czasu postu 1. Ten schemat sprzyja stabilizacji poziomu cukru we krwi, wspiera spalanie tkanki tłuszczowej i daje organizmowi czas na regenerację 1. W czasie okna żywieniowego stawiasz na pełnowartościowe, zbilansowane posiłki zawierające warzywa, owoce, pełnoziarniste produkty, zdrowe tłuszcze i dobrej jakości białko 1.
Jak organizm reaguje na post
Reakcja metaboliczna organizmu na post przebiega w kilku etapach. W ciągu pierwszych 12 godzin zużywasz glukozę z ostatniego posiłku i zaczynasz sięgać po glikogen, formę zapasową cukru zgromadzoną głównie w wątrobie 3. Ten zapas wystarcza na około 24 godziny 3.
Po wyczerpaniu zapasów glikogenu organizm przechodzi w stan adaptacji. Zaczyna produkować glukozę z niecukrowych źródeł w procesie glukoneogenezy, uwalniać kwasy tłuszczowe z tkanki tłuszczowej oraz wytwarzać ciała ketonowe w wątrobie 3. Te ostatnie stają się paliwem zastępczym dla mózgu 3.
Głównym mechanizmem przynoszącym korzyści zdrowotne jest przełączenie metaboliczne. Kiedy po około 12-36 godzinach postu wyczerpują się zapasy glikogenu w wątrobie, organizm przestawia się z wykorzystywania glukozy na spalanie tkanki tłuszczowej i produkcję ciał ketonowych 3. To przełączenie indukuje lawinę pozytywnych zmian komórkowych i hormonalnych 3.
Kluczowym elementem pozostaje spadek poziomu insuliny w czasie postu, co znacząco poprawia wrażliwość na insulinę w komórkach 4. Organizm efektywniej wykorzystuje glukozę, zapobiegając nadmiernemu magazynowaniu tłuszczu 4. Dłuższe przerwy między posiłkami prowadzą do obniżenia poziomu tego hormonu, co ułatwia kontrolę glikemii i zmniejsza skłonność organizmu do magazynowania nadmiaru energii w postaci tkanki tłuszczowej 5.
Różnica między postem a dietą tradycyjną
Post przerywany różni się fundamentalnie od tradycyjnych diet redukcyjnych. W przeciwieństwie do ciągłego ograniczania kalorii, metoda ta kładzie nacisk przede wszystkim na czas spożywania pokarmu, niekoniecznie na jego ilość czy skład 3. Tradycyjne diety kontrolują to, co jesz, podczas gdy post przerywany skupia się na czasie spożywania posiłków 6.
Badania naukowe pokazują jednak, że oba podejścia prowadzą do podobnych rezultatów. Przegląd systematyczny z metaanalizą randomizowanych badań klinicznych z 2025 roku wykazał, że post przerywany nie przewyższa tradycyjnych metod odchudzania, jeśli chodzi o utratę masy ciała i poprawę parametrów kardiometabolicznych 7. Utrata masy ciała, spadek tkanki tłuszczowej oraz poprawa insulinooporności okazały się podobne w obu podejściach 7.
Niektórym osobom łatwiej osiągać dobre efekty na poście przerywanym, ponieważ eliminują spontaniczne podjadanie dzięki ograniczeniom w czasie spożywanych posiłków 7. Jedzenie w krótszym oknie ułatwia utrzymanie deficytu kalorycznego, a styl jedzenia staje się bardziej uporządkowany 7. Jednakże metoda nie rozwiązuje problemu złych nawyków żywieniowych – wciąż możesz jeść niezdrowo, tylko w krótszym oknie 7.
Rodzaje postu przerywanego dla początkujących
Wybór odpowiedniego wariantu postu przerywanego stanowi pierwszy krok do sukcesu. Dostępne schematy różnią się długością okna żywieniowego i intensywnością, co pozwala dopasować metodę do indywidualnych potrzeb i stylu życia.
Metoda 16/8 – najpopularniejszy wariant
Schemat 16/8 zakłada 16 godzin postu i 8-godzinne okno żywieniowe 8. Najczęściej pierwszy posiłek spożywasz w południe, a ostatni do godziny 20:00 9. Post przerywany 16/8 przynosi redukcję tkanki tłuszczowej przy zachowaniu masy mięśniowej, stabilizację poziomu cukru we krwi oraz poprawę wrażliwości na insulinę 9. Organizm otrzymuje czas na regenerację, co wpływa na lepszą pracę układu trawiennego i zmniejszenie stanów zapalnych 9. Metoda sprawdza się zarówno u osób aktywnych fizycznie, jak i początkujących 10.
Metoda 14/10 – łagodne rozpoczęcie
Post 14/10 oferuje 10-godzinne okno żywieniowe i 14 godzin postu 8. Stanowi doskonałe rozwiązanie dla osób rozpoczynających przygodę z postem przerywanym bez drastycznych zmian w stylu życia 3. Dłuższe okno żywieniowe daje więcej czasu na spożywanie posiłków, co eliminuje silny głód i stres związany z długotrwałym postem 3. Łagodniejszy charakter wariantu 14/10 minimalizuje ryzyko pojawienia się negatywnych skutków, takich jak uczucie głodu, zmęczenie czy spadek koncentracji 3. Metoda sprawdza się szczególnie u kobiet, których organizm pozostaje bardziej wrażliwy na restrykcje żywieniowe 3. Umiarkowane okresy poszczenia stabilizują poziom kortyzolu, leptyny i greliny, co sprzyja lepszej regulacji cyklu menstruacyjnego i zmniejszeniu objawów zespołu napięcia przedmiesiączkowego 3.
Metoda 12/12 – najłatwiejsza opcja
Wariant 12/12 oznacza 12 godzin postu i 12 godzin jedzenia 10. Ta forma postu przerywanego jest zgodna z zasadami zdrowego żywienia, ponieważ dorosły człowiek powinien zachowywać około 12 godzin przerwy nocnej, podczas której regeneruje się i odpoczywa 3. Stanowi najbardziej naturalny rytm, pozwalający organizmowi na odpoczynek od trawienia bez nadmiernego dyskomfortu.
Dieta 5:2 – post tygodniowy
Metoda 5:2 zakłada normalne odżywianie przez 5 dni w tygodniu, a przez 2 dni ograniczenie kalorii do około 500-600 kcal 85. Mężczyźni mogą przyjmować 600 kalorii dziennie, kobietom zaleca się 500 55. Dni postne nie muszą następować po sobie, możesz je dowolnie rozplanować w tygodniu 5. Schemat pozwala cieszyć się elastycznością i nie wymaga codziennego ścisłego rytmu 2. Badanie Queen Mary University w Londynie wykazało, że 28% osób stosujących dietę 5:2 z większą ilością wskazówek zmniejszyło masę ciała o co najmniej 5% 5. Uczestnicy stosujący ten wariant mieli więcej pozytywnych doświadczeń i byli bardziej skłonni do pozostania przy tej formie żywienia także po zakończeniu badania 5.
Który wariant wybrać na początek
Początkującym zaleca się stopniowe wydłużanie czasu postu, zaczynając od łatwiejszego wariantu 14/10 911. Możesz rozpocząć od prostego schematu 12/12, a następnie przechodzić do dłuższych okresów postu 2. Kobietom zamiast diety 16/8 lepszym rozwiązaniem może okazać się skrócenie okresu postu do 14-15 godzin 10. Wybór zależy od celów, tolerancji na głód i trybu życia 9.
Jak zacząć post przerywany krok po kroku
Ustal swoje cele i motywację
Świadome podejście do wdrożenia postu przerywanego zaczyna się od określenia celów. Zastanów się, dlaczego chcesz wprowadzić tę zmianę – czy chodzi o redukcję masy ciała, poprawę parametrów metabolicznych, czy większą energię w ciągu dnia. Przed rozpoczęciem skonsultuj się z lekarzem lub dietetykiem, aby upewnić się, że nie ma przeciwwskazań zdrowotnych 12. Specjalista przeanalizuje dotychczasowe nawyki żywieniowe i indywidualnie dopasuje model odżywiania 13. Warto wykonać badania laboratoryjne oceniające ogólny stan zdrowia, takie jak morfologia krwi, profil lipidowy, poziom glukozy, enzymy wątrobowe, elektrolity oraz hormony tarczycy 13.
Wybierz odpowiedni schemat postu
Dopasowanie protokołu do stylu życia decyduje o powodzeniu całego przedsięwzięcia. Początkującym zaleca się stopniowe wydłużanie czasu postu, zaczynając od łatwiejszego wariantu 14/10 9. Możesz rozpocząć od 12 godzin jedzenia i 12 godzin postu, stopniowo zwiększając czas poszczenia 14. Schemat 16/8 sprawdza się jako cel docelowy dla większości osób 14. Zdecyduj, które godziny będą dla Ciebie najlepsze na jedzenie, dostosowując post do codziennego harmonogramu 14. Pamiętaj, że post powinien być spontaniczny – kieruj się przede wszystkim tym, jak się czujesz 14.
Zaplanuj pierwsze okno żywieniowe
Planowanie posiłków z góry stanowi kluczową strategię sukcesu 9. Przygotuj się na okno żywieniowe, mając zdrowe opcje pod ręką 3. Zaplanuj, co zjesz, gdy post się skończy, aby uniknąć rzucania się na niezdrowe przekąski z powodu ekstremalnego głodu 3. Posiłki powinny być gęste odżywczo, zawierające jak najwięcej niezbędnych składników odżywczych, w tym witamin, składników mineralnych, białka, nienasyconych kwasów tłuszczowych i błonnika 3. W oknie żywieniowym dostarcz organizmowi wszystkich niezbędnych składników poprzez zbilansowane posiłki 9.
Przygotuj organizm stopniowo
Stopniowe wprowadzanie ograniczeń czasowych daje organizmowi czas na adaptację 9. Wydłużaj czas między kolacją a pierwszym posiłkiem następnego dnia o 30 minut dziennie 3. Takie podejście minimalizuje potencjalne nieprzyjemne adaptacyjne efekty uboczne, takie jak chwilowe spadki energii czy zwiększone uczucie głodu 10. Okres adaptacji trwa około 2-3 tygodnie, w którym organizm przystosowuje się do nowego rytmu 10. Nawodnienie pozostaje kluczowe – pij minimum 2-3 litry wody dziennie 3. Dodaj elektrolity, szczególnie sód i potas, jeśli posty trwają ponad 16 godzin 3. Wykorzystaj kawę i herbatę, które są dozwolone podczas postu i mogą pomóc kontrolować apetyt 3.
Monitoruj postępy i samopoczucie
Słuchanie własnego ciała określa tempo wdrażania zmian 9. Monitoruj swoje samopoczucie, poziom energii oraz postępy dietetyczne, aby nieustannie dostosowywać strategię odżywiania do indywidualnych potrzeb 10. Prowadź dziennik, notuj, jak się czujesz, jak śpisz i jaki masz poziom energii 3. Jeśli czujesz się naprawdę źle – zawroty głowy, ekstremalne zmęczenie, problemy z koncentracją – zjedz coś 3. Bądź konsekwentny, ponieważ efekty przychodzą z czasem 3. Minimum 2-3 tygodnie potrzeba, by organizm w pełni zaadaptował się do nowego rytmu 3.
Co jeść i pić podczas postu przerywanego
Zbilansowane posiłki w oknie żywieniowym
Odpowiednia liczba kalorii w oknie żywieniowym stanowi fundament skutecznego postu przerywanego. Zbyt duża restrykcja kaloryczna należy do najczęstszych błędów początkujących 2. Zacznij okno żywieniowe od posiłku białkowo-tłuszczowego, co zapewni lepszy metabolizm oraz pomoże kontrolować poziom insuliny 2. Pierwszy posiłek bogaty w białko i tłuszcze stabilizuje poziom cukru we krwi, a następnie lżejsza kolacja oparta na warzywach i źródłach zdrowych tłuszczów zamyka cykl żywieniowy 5.
W ramach postu przerywanego możesz spożywać dwa lub trzy posiłki, w zależności od indywidualnych preferencji i zapotrzebowania energetycznego 5. Dwa większe posiłki ułatwiają kontrolę nad kaloryką diety, natomiast trzy mniejsze lepiej wspierają trawienie i stabilizację poziomu cukru we krwi 5. Posiłki powinny być bogate w pełnowartościowe białko, zdrowe tłuszcze i węglowodany złożone w proporcjach adekwatnych do stosowanej diety 5.
Napoje dozwolone podczas postu
Podczas okresu postu spożywaj płyny bez cukru i zbędnych kalorii: wodę, czarną kawę, herbatę bez cukru 2. Kawa może zamaskować uczucie głodu, zanim organizm przyzwyczai się do nowego modelu żywieniowego 2. Pij dużo wody w ciągu dnia, ponieważ post przerywany wspiera oczyszczanie organizmu z toksyn, dlatego odpowiednie nawodnienie pozostaje kluczowe. Średnia zalecana ilość wody dziennie to 1,5-2 litry, jednakże dokładna ilość zależy od wieku, płci i poziomu aktywności fizycznej 2.
Dozwolone napoje to woda mineralna, czarna kawa bez dodatków oraz herbaty, w tym napary ziołowe, bez dodatków węglowodanowych w postaci cukrów, słodzików czy miodu 5. Unikaj soków, napojów gazowanych oraz mleka, które mogą stymulować wydzielanie insuliny w organizmie, uniemożliwiając osiągnięcie zamierzonych efektów 5. Niektóre podejścia dopuszczają niewielkie ilości bulionów jako źródło elektrolitów 15.
Produkty wspierające efekty postu
W oknie żywieniowym dostarczaj organizmowi wszystkich niezbędnych składników odżywczych poprzez zbilansowane posiłki 16. Skup się na pełnowartościowych produktach bogatych w białko, zdrowe tłuszcze, węglowodany złożone oraz witaminy i minerały 15. Zalecane źródła to chude mięso, ryby, jaja, nabiał, rośliny strączkowe jako białko, oliwa z oliwek, awokado, orzechy i nasiona jako zdrowe tłuszcze oraz kasze, pełnoziarniste pieczywo i bataty jako węglowodany złożone 11. Produkty bogate w błonnik wspierają uczucie sytości oraz regulację poziomu cukru we krwi 5.
Czego unikać w diecie
Mimo braku ścisłych ograniczeń kalorycznych, unikaj przetworzonej żywności i nadmiaru cukrów prostych, co przyczyni się do lepszej kontroli masy ciała oraz ogólnego stanu zdrowia 16. Sięganie po fast foody, słodycze lub żywność wysokoprzetworzoną osłabia efekty postu oraz może prowadzić do niedoborów 1. Ograniczenie żywności bogatej w cukier, tłuszcze trans oraz mięsa o wysokim stopniu przetworzenia wspiera prozdrowotne działanie postu 17. Przejadanie się w oknie żywieniowym niweluje korzyści płynące z postu, dlatego skup się na jakości jedzenia, nie tylko na ilości 15.
Najczęstsze błędy początkujących i jak ich unikać
Błędy stanowią naturalną część procesu wdrażania postu przerywanego. Świadomość najczęstszych pułapek pozwala uniknąć frustracji i zwiększa szanse na długoterminowy sukces.
Zbyt restrykcyjny start
Gwałtowne przejście z tradycyjnego modelu odżywiania do długiego, 18-godzinnego postu prowadzi do nieprzyjemnych objawów fizjologicznych i szybkiej rezygnacji ze stosowania postu przerywanego 18. Praktyki takie jak głodówki trwające ponad 24 godziny lub spożywanie jedynie 500-600 kcal dziennie mogą doprowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych 8. Długotrwałe niedożywienie prowadzi do spadku poziomu energii, osłabienia organizmu oraz zwiększenia wydzielania kortyzolu 8. Zbyt niska podaż kalorii powoduje utratę masy mięśniowej, co negatywnie wpływa na metabolizm 8. Organizm, zamiast spalać tłuszcz, zaczyna magazynować energię, obniżając tempo przemiany materii 8. Szczególnie u kobiet nadmierne restrykcje często prowadzą do nieregularnych cykli menstruacyjnych i problemów z tarczycą 8. Stopniowe wydłużanie okresów postu daje ciału możliwość adaptacji, minimalizując negatywne skutki 19.
Pomijanie nawodnienia
Niewystarczające nawodnienie podczas stosowania postu należy do częstych błędów początkujących 18. Odwodnienie może powodować działania niepożądane, takie jak bóle i zawroty głowy, ogólne osłabienie, zmęczenie oraz rozdrażnienie 14. Powstrzymując się od jedzenia w czasie postu, łatwo zapomnieć o piciu wystarczającej ilości wody 12. W rezultacie nie otrzymujesz nawodnienia, które normalnie dostajesz z pokarmów, takich jak owoce i warzywa 12. Odwodnienie może prowadzić do skurczów mięśni, bólu głowy i zaostrzać uczucie głodu 12. Woda odgrywa kluczową rolę w utrzymaniu funkcji życiowych i może pomóc w łagodzeniu poczucia głodu 19. Pij wodę z elektrolitami i minerałami, herbaty ziołowe bez cukru oraz inne napoje niekaloryczne 19.
Przejadanie się w oknie żywieniowym
Po okresie postu, kiedy pojawia się głód, wzrasta ryzyko nadmiernego jedzenia w oknie żywieniowym, co może prowadzić do nadwyżki kalorycznej i braku redukcji masy ciała 20. W okresie głodu trudno kontrolować porcje spożywanego jedzenia i może pojawić się chęć jedzenia na zapas 20. Wzrasta ryzyko chęci na produkty kaloryczne, z większą ilością soli, tłuszczu i cukru 20. Spożywanie zbyt obfitych posiłków w czasie okna żywieniowego może nadmiernie obciążać przewód pokarmowy i sprzyjać wzdęciom, zaparciom czy objawom zgagi 14. Rozpoczynanie okna żywieniowego od posiłku opartego na cukrach prostych znacznie podnosi poziom insuliny we krwi 21. Jakość spożywanych pokarmów ma bezpośredni wpływ na stan zdrowia, poziom energii oraz efektywność spalania tkanki tłuszczowej 8.
Brak planowania posiłków
Traktowanie okna żywieniowego jako czasu na dowolne produkty spożywcze oraz dowolną ilość jedzenia stanowi podstawowy błąd, który zazwyczaj mocno ogranicza potencjalne rezultaty 21. Rzucanie się na niezdrowe przekąski z powodu ekstremalnego głodu wynika z braku przygotowania 3. Dlatego planowanie posiłków z góry zabezpiecza przed impulsywnymi wyborami żywieniowymi.
Ignorowanie sygnałów organizmu
Świadome ignorowanie sygnałów, jakie wysyła organizm, działa na własną szkodę 22. Niektórzy borykają się z bólem głowy, problemami ze snem lub skrajnym zmęczeniem 8. Jeśli organizm wysyła sygnały ostrzegawcze, takie jak nagłe osłabienie, zawroty głowy czy trudności z koncentracją, może to oznaczać, że post nie jest odpowiedni w danej formie 8. Nie należy forsować długich okresów bez jedzenia kosztem zdrowia 8. Dostosowanie schematu do indywidualnych potrzeb oraz umiejętność elastycznego podejścia stanowią klucz do sukcesu 8.
Rezygnacja po pierwszych trudnościach
Pierwsze 7-14 dni mogą być trudne, ponieważ bóle głowy, drażliwość i spadki energii stanowią normę 3. Wielu rezygnuje, zanim organizm się zaadaptuje 3. Zanim ciało i metabolizm przystosują się do nowych warunków funkcjonowania podczas postu przerywanego, może minąć trochę czasu 23. Po około 6-8 tygodniach regularnego stosowania postu przerywanego hormony regulujące apetyt zaczynają działać w bardziej przewidywalnym rytmie, co prowadzi do naturalnej synchronizacji uczucia głodu z wyznaczonym oknem żywieniowym 18. Konsekwencja pozostaje kluczowa, ponieważ efekty przychodzą z czasem 3.
Wnioski
Post przerywany stanowi skuteczną metodę poprawy zdrowia i kondycji, pod warunkiem że podejdziesz do niej z rozwagą. Jak pokazałem wcześniej, sukces zależy od stopniowego wdrażania zmian i świadomego słuchania sygnałów własnego organizmu. Zacznij od łagodniejszego wariantu 14/10 lub 12/12, zaplanuj zbilansowane posiłki w oknie żywieniowym i pamiętaj o odpowiednim nawodnieniu. Unikaj typowych pułapek, takich jak przejadanie się czy zbyt restrykcyjny start. Efekty pojawią się po kilku tygodniach regularnego stosowania. Konsekwencja i cierpliwość w początkowym okresie adaptacji zaprocentują długoterminowymi korzyściami zdrowotnymi i lepszym samopoczuciem.
Referencje
[1] – https://www.luxmed.pl/dla-pacjenta/artykuly-i-poradniki/post-przerywany[2] – https://www.trec.pl/baza-wiedzy/intermittent-fasting-zasady-rodzaje-i-jadlospis-postu-przerywanego.html?srsltid=AfmBOooRThc36CcDIhhe0XR8-Lo9O0_wYqQxD5xQfsS_GmotH_9jpWmq
[3] – https://www.sklepzycia.pl/pl/n/Post-przerywany-zasady%2C-wdrozenie%2C-korzysci-i-zagrozenia/377
[4] – https://www.swiatleku.pl/artykuly/post-przerywany-od-a-do-z-wszystko-co-musisz-wiedziec-zanim-zaczniesz.html
[5] – https://beketo.pl/post-przerywany-dieta-16-8-zasady-efekty-i-opinie/?srsltid=AfmBOoolXuYNyeRAo11yDZMUQwnESlWLxbB4auAONitblo5DV2jYqCJ6
[6] – https://medpak.com.pl/blog/zdrowe-odzywianie/post-przerywany-czy-to-sposob-na-zdrowie-i-dlugowiecznosc
[7] – https://feldmannutrition.pl/post-przerywany-if-czy-jest-lepszy-niz-tradycyjna-dieta/
[8] – https://bieganieuskrzydla.pl/oto-najwieksze-bledy-w-poscie-przerywanym-eksperci-ostrzegaja/
[9] – https://dietly.pl/blog/dieta-8-16-na-czym-polega-post-przerywany-ile-mozna-schudnac-zasady-diety?srsltid=AfmBOoq-DB6eLI30FJtb9AyAr3IGLHORwBZ84nmhy7CDxM0q9cBn5Zia
[10] – https://beketo.pl/post-przerywany-18-6/?srsltid=AfmBOoqalnxshzTJRMh1H78f6E-AKZjX29MNyC3LQKO2AxYiPCWSxzGv
[11] – https://supermenu.com.pl/blog/post-przerywany-zasady-wady-i-zalety/
[12] – https://potreningu.pl/artykuly/dietetyka-i-zdrowe-odzywianie/najczestsze-bledy-podczas-postu-przerywanego-if-6287
[13] – https://www.alab.pl/centrum-wiedzy/post-przerywany-zasady-efekty-rodzaje-co-jesc-na-diecie-przerywanej/?srsltid=AfmBOor0L1523nhz9X–m-TmbrqSw4f7K6dV73BDKGMFa7Dpg0Dzd0uS
[14] – https://ncez.pzh.gov.pl/zdrowe-odchudzanie/praktyczne-porady/post-przerywany-czy-to-dla-mnie/
[15] – https://www.zdrowazupa.pl/blog/post-przerywany-zasady-i-efekty
[16] – https://dietly.pl/blog/dieta-8-16-na-czym-polega-post-przerywany-ile-mozna-schudnac-zasady-diety?srsltid=AfmBOopjeuzQblvWRK0gKzbZgtq4WA0AZZ2nslPxSgA6QzRiVc6vuEbl
[17] – https://bistrobox.pl/co-jesc-na-poscie-przerywanym/?srsltid=AfmBOoo1ScJ17M3ILCrO_3yCYQbi2YSgQ0LzL6Rc9paroUX4lOfRy0zX
[18] – https://beketo.pl/post-przerywany-18-6/?srsltid=AfmBOopQ92Dy17Ngb7wnMDNnOQ4e1n4ocYpGCjj0HrZtc4dEbrJrS8AJ
[19] – https://healthguard.pl/blogs/edukacja/post-przerywany-i-bledy-w-jego-stosowaniu-autor-sebastian-zachara-ice-tiger?srsltid=AfmBOoqWLbQFoztPp-Kc06hEWNStJpiywoQughl2QCwu8MmIIRNd2Lq8
[20] – https://projektzdrowie.info/porada/na-czym-polega-post-przerywany-czy-warto-go-stosowac
[21] – https://strefaprzemian.pl/blog/post-przerywany-najczesciej-popelniane-bledy-na-poscie-przerywanym-2/
[22] – https://wiecejnizhormony.pl/if-post-przerywany-dlaczego-jestem-na-nie/
[23] – https://sklep.kaufland.pl/inspiracje/dobre-samopoczucie/post-przerywany.html
